Wie in Hilversum zou er niet in de schoenen van John de Mol willen staan? Hij is miljardair geworden met het verhandelen van enkele formats. Patty Geneste van Absolutely Independent weet daar alles van. Haar bedrijf vertegenwoordigt talloze kleine producenten op de internationale markt van tv-formats. Op NPOX geeft ze tips hoe je jouw programma-idee zo goed mogelijk kunt voorbereiden op internationale expansie.

Ze begint met het geven van enkele praktijkvoorbeelden. Het NCRV-programma De Zingende Zaak bijvoorbeeld, dat in eigen land niet heel veel stof deed opwaaien. Maar dankzij een goede promo (een lach, een traan, emotie en vooral mee kunnen leven met de kandidaten) gaat het bij Absolutely Independent als het spreekwoordelijke warme broodje over de toonbank onder de naam The Singing Office. Sterker nog: het format is gejat en onder een andere naam in vrijwel identieke uitvoering op de markt gebracht.

Of dan Spoorloos. Al decennia op televisie te zien maar pas sinds een jaar of twee op de internationale markt. "Vroeger kon je zo'n reportage programma niet als format verkopen. 'Dat kunnen we zelf ook wel, wat is daar nu voor unieks aan?', luidde de kritiek. Maar Spoorloos bestaat ook uit een netwerk van 30 of 40 agentschappen die mensen over heel de wereld opsporen. Dat kun je wel verkopen", weet Geneste. Spoorloos is in augustus voor het eerst in Australië uitgezonden onder de naam Find My Family en scoort er beter dan nieuws en actualiteiten.

Tot zover de succesnummers, wat hebben de makers op het Mediapark hier aan? Het blijkt al snel dat heel veel mensen met een idee rondlopen voor een programma. Alleen: waar te beginnen? Het past niet bij de omroep waar ze werken of ze hebben daar nul op het rekest gekregen, terwijl ze er wel in geloven. Naar een buitenproducent? Aankloppen bij een commerciële omroep?

De eerste tip van Geneste: Leg je format zo goed mogelijk vast. Dat kan al door tegen een gering bedrag je idee te registreren op www.file-reg.com. Beschrijf het programma gedetailleerd, noem de onderscheidende elementen, de twist en indien het een spel betreft: de finale en de spelregels. Wie eenmaal met zijn format de markt op gaat, werkt het beste met erkende partijen en legt alle communicatie vast in e-mailtjes.

Geneste: "Als Nederlandse maker heb je sowieso al een streepje voor in de internationale markt. Nederland behoort samen met het Verenigd Koninkrijk en Amerika tot de internationale top 3. Dat komt deels door Big Brother, maar bijvoorbeeld ook al door Expeditie Robinson, dat nog veel eerder was." Die reeds opgebouwde reputatie kan in je voordeel werken.

Maar Nederland is niet altijd een visitekaartje. We hebben hier behoorlijk vooruitstrevende programma's als Neuken Doe Je Zo en Spuiten & Slikken. Door Nederlanders goed gewaardeerd, maar een absolute no-go op de internationale markt, waar alle drugs veelal verboden zijn en over seks niet hardop wordt gesproken.

Toch zijn het niet alleen de taboedoorbrekende formats die op internationale weerstand stuiten. "We hadden een promo van De Reünie met daarin een omgebouwde man en een gedetineerde. Dat deed meteen al heel veel deuren dicht bij de vertoning. Hetzelfde voor de Keuringsdienst van Waarde. Ze vonden het heel leuk, maar vreesden voor het weglopen van adverteerders. Totdat we een promo toonden met kinderen in plaats van volwassen journalisten."

Geneste besteedt speciale aandacht aan The Phone, dat in Nederland met matig succes is uitgezonden door de Avro. The Phone heeft inmiddels wel een Gouden Roos gewonnen en is aan zo'n 20 landen verkocht, waaronder Amerika en Australië. "In Nederland is het programma van te voren heel erg gehypt. Toen kon het eigenlijk alleen nog maar tegen vallen."

Producent Willem Brom van Park Lane TV komt al geregeld op vrijdagmiddagen over de vloer bij Absolutely Independent. "Hij vertelde over het idee en wij vroegen toen naar hoe het er dan uit moest zien. Dat kon hij niet zo goed in woorden uitleggen, liever maakte hij een promo." Zo geschiedde. Wat Geneste toen te zien kreeg, maakte haar heel enthousiast. Nog voor het programma in Nederland op tv te zien was, toonde ze de promo al aan internationale partners.

De aanwezigen op de workshop van NPOX hadden bovendien een mazzeltje: een exclusieve sneak preview van de Amerikaanse versie, die straks door MTV wordt uitgezonden. "Daar is het format wel iets aangepast. Je mag in Amerika niet ongevraagd gefilmd worden, dus de kandidaten hebben zich maanden eerder opgegeven voor een 'mystery game show'. Bovendien speelt Amerika het met vier kandidaten en niet met twee", aldus Geneste. Het resultaat mag er zijn, weten de volgers van de workshop.

Geneste heeft deze dag een heel stapeltje visitekaartjes kunnen uitdelen. Hilversum bruist van de programma-ideeën en wil graag weten wat Absolutely Independent voor hen kan betekenen. Wordt vervolgd?

door: Herman Roggeveen